Kekemelikte doğru yaklaşım: Susturmak değil, sabırla dinlemek
İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Psikiyatri Kliniği Eğitim Sorumlusu Doç. Dr. Fatma Sibel Durak, kekemelikle ilgili aile ve eğitimcilere önemli uyarılarda bulundu. Doç. Dr. Durak, kekemeliğin zeka ile ilişkili bir problem olmadığını vurgulayarak, tedavinin başlangıç noktasının çocuğu kesmeden ve düzeltmeden sabırla dinlemek olduğunu söyledi. gazeteekonomik.com.tr’ye göre uzman isim, doğru yaklaşım ve erken müdahale ile akıcılık sorunlarının büyük ölçüde aşılabildiğini belirtti.
Kekemeliğin çok faktörlü yapısı
Uzmanlar, kekemeliğin tek bir nedenden kaynaklanmadığını; genetik yatkınlık, nörolojik farklılıklar ve çevresel etkenlerin birleşimiyle ortaya çıktığını ifade ediyor. Aile öyküsünün vakaların yüzde 60-70’inde bulunduğunu hatırlatan Doç. Dr. Durak, beynin konuşmayı yöneten bölgelerindeki iletişim süreçlerinin akıcılığı etkileyebildiğini belirtti. Çocuğun kekelemesini “utangaçlık” ya da “dikkat çekme” olarak yorumlamanın yanlış olduğunun altını çizen Durak, bunun bir davranış tercihi değil, profesyonel destek gerektiren bir iletişim bozukluğu olduğunu kaydetti.
Çevresel baskılar da tabloyu ağırlaştırabiliyor. Uzun ekran süreleri, aile içi gerginlik, taşınma ya da okul değişikliği gibi stres kaynaklarının kekemeliği tetikleyebileceği, bu nedenle ebeveynlerin çocuğun gündelik rutini ve duygusal ihtiyaçlarına hassasiyetle yaklaşması gerektiği ifade edildi.
Erken başvuru ve doğru iletişim
Kekemelik çoğunlukla okul öncesi dönemde, dil gelişiminin hızlandığı yıllarda belirginleşiyor. Bu süreçte çocuğun konuşmasını kesmek, cümlesini tamamlamak ya da “yavaş konuş” şeklinde telkinde bulunmak baskıyı artırabiliyor. Doç. Dr. Durak, işlevselliği etkileyen belirti ve sıkıntılarda gecikmeden uzmana başvurulması gerektiğini vurguladı. Ailelere önerisi ise net: Çocuğun konuşma hızına saygı duymak, acele ettirmemek ve gerektiğinde uzman eşliğinde bir plan izlemek.
Ailenin tutumu tedavinin seyrini belirliyor
Sabır, anlayış ve güven ikliminin, çocuğun akıcı konuşmasına olumlu yansıdığı belirtiliyor. Kekemeliği saklamaya çalışmak ya da çocuğu topluluk karşısına hiç çıkarmamak, kaçınma davranışlarını pekiştirerek durumu zorlaştırabilir. Bunun yerine, çocuğun kendini ifade etmesine alan açmak, konuşmayı düzeltmekten ziyade anlamaya odaklanmak süreci destekliyor.
Okul ortamında farkındalık ve empati
Kekemelik yaşayan çocuklar için okul, akran zorbalığı ve performans kaygısı nedeniyle zorlayıcı bir alan olabiliyor. Öğretmenlerin sınıfta sabırlı, destekleyici ve yargılamayan bir dil kullanması; okul yönetimlerinin ise farkındalık çalışmaları düzenlemesi öneriliyor. Akranlara kekemeliğin nedenleri anlatıldığında empati artarken, çocuğun sosyal katılımı ve özgüveni de güçleniyor.
Gidişat umut verici: Çoğu çocukta düzelme görülüyor
Verilere göre, kekemelik yaşayan çocukların önemli bir bölümünde zamanla belirgin düzelme izleniyor. Ancak bu olumlu tablonun anahtarı; erken müdahale, aile desteği ve uzman rehberliği. Doç. Dr. Durak, “Her çocuk kendi temposunda ilerler. Yargılamadan, sevgi ve sabırla desteklenen bir süreç, tedavinin en etkili parçasıdır” mesajını paylaştı.
Ege’den Türkiye geneline: Ailelere kısa öneriler
- Çocuğun konuşmasını kesmeyin, göz temasıyla dinleyin.
- Günlük rutini sadeleştirin; stres kaynaklarını azaltın.
- Takılmalar karşısında nötr ve sakin kalın.
- Uzman değerlendirmesini geciktirmeyin; akıcılık terapileri hakkında bilgi alın.
Konuyla ilgili gelişmeler Haberler ve ULUSAL HABER kategorilerinde yakından takip ediliyor. Ege Bölgesi’ndeki aileler için İzmir başta olmak üzere, komşu illerde de rehberlik ve danışmanlık imkânları bulunuyor. Örneğin Aydın ve Manisa çevresindeki merkezlerde dil ve konuşma terapisi hizmetleri sunuluyor. Bölgesel gelişmeleri ve uzman görüşlerini gazeteekonomik.com.tr üzerinden takip edebilirsiniz.
