Marmara Denizi’nin Derinliklerinde Tarih Yeniden Yazılıyor
Marmara Denizi’nin sakin suları, binlerce yıllık bir sırrı gün yüzüne çıkardı. İstanbul açıklarında yürütülen su altı araştırmaları sırasında, tarihçileri ve arkeologları heyecanlandıran, dünya çapında ses getirecek bir keşfe imza atıldı. Deniz tabanında, neredeyse hiç bozulmamış halde yatan bir gemi filosunun keşfedilmesi, akıllara o efsanevi soruyu getirdi: Acaba Bizans İmparatorluğu’nun kayıp filosu mu bulundu? Bu keşif, sadece bir arkeolojik buluntu olmanın ötesinde, bölgenin ve dünya tarihinin seyrini değiştirebilecek potansiyele sahip.
Deniz Kuvvetleri ve İstanbul Üniversitesi Su Altı Kültür Varlıkları Araştırma Merkezi’nin ortak yürüttüğü proje kapsamında, modern sonar teknolojisi ve uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV) ile yapılan taramalarda, yaklaşık 80 metre derinlikte en az 12 adet gemi batığı tespit edildi. Batıkların kümelenmiş yapısı, bunların tek bir olaya bağlı olarak, muhtemelen ani bir fırtına veya şiddetli bir deniz savaşı sırasında battığını düşündürüyor. İlk görüntüler, gemilerin Bizans dönemine ait tipik kadırga ve dromon tipi savaş gemileriyle büyük bir benzerlik taşıdığını ortaya koyuyor.
Bizans’ın Kayıp Donanması Efsanesi Gerçek mi Oluyor?
Tarih kitaplarında adı geçen ancak izine bir türlü rastlanamayan, özellikle 7. ve 9. yüzyıllar arasında Akdeniz ve Karadeniz’e hükmeden efsanevi Bizans donanmaları, her zaman bir gizem konusu olmuştur. İmparatorluğun en büyük askeri güçlerinden biri olan bu donanma, özellikle “Rum Ateşi” (Grek ateşi) olarak bilinen ve su üzerinde bile yanmaya devam eden gizemli silahıyla rakiplerine korku salıyordu. Bulunan batıkların çevresinde yapılacak detaylı araştırmalar, bu efsanevi silahın kalıntılarına veya kullanımına dair izler barındırabilir. Eğer bu filo, belirli bir savaş veya sefer sırasında kaybolan bir Bizans filosuna aitse, bu durum imparatorluğun denizcilik tarihi ve askeri stratejileri hakkında bilinenleri kökten değiştirecektir.
Uzmanlar Ne Diyor? İlk Değerlendirmeler
Konuyla ilgili görüşlerine başvurduğumuz uzmanlar, keşfin önemini vurgularken temkinli bir heyecan içinde olduklarını belirtiyorlar. Proje danışmanlarından ve tanınmış deniz arkeoloğu Prof. Dr. Hakan Öztürk, gazeteekonomik.com.tr‘ye yaptığı özel açıklamada, “Bu, son yüzyılın en büyük su altı arkeolojisi keşiflerinden biri olabilir. Gemilerin formasyonu ve bulundukları stratejik konum, ani bir olay sonucu battıklarına işaret ediyor. Ahşap kalıntılarından alacağımız karbon-14 örnekleri ve gemilerden çıkarılacak amfora gibi seramik buluntular, kesin tarihi bize söyleyecek. Ancak ilk bulgular, bizi Orta Bizans Dönemi’ne götürüyor.” dedi.
Uzmanlar, Marmara Denizi’nin düşük oksijenli ve akıntısız derin sularının, ahşap gemi kalıntılarının bin yılı aşkın bir süredir olağanüstü bir şekilde korunmasını sağladığını belirtiyor. Bu durum, gemilerin sadece iskeletlerinin değil, aynı zamanda içindeki yüklerin, mürettebata ait kişisel eşyaların ve hatta organik kalıntıların bile bulunma ihtimalini artırıyor.
Keşfin Ekonomik ve Turistik Etkileri
Bu tarihi keşif, sadece bilim dünyası için değil, aynı zamanda Türkiye ekonomisi ve turizmi için de devrim niteliğinde bir potansiyel taşıyor. Keşfin doğrulanması ve batıkların bir kısmının gün yüzüne çıkarılması halinde, İstanbul’un tarihi cazibesine paha biçilmez yeni bir katman eklenecek. Uzmanlara göre olası ekonomik yansımalar şunları içeriyor:
- Yeni Müze ve Turizm Alanları: Yenikapı’daki Theodosius Limanı kazılarında olduğu gibi, bu keşif de dünyanın en önemli su altı arkeoloji müzelerinden birinin İstanbul’da kurulmasına öncülük edebilir.
- Uluslararası İlgi: Böyle bir keşif, National Geographic, Discovery Channel gibi uluslararası yayıncıların ve dünyanın dört bir yanından akademisyenlerin ilgisini Türkiye’ye çekecektir. Bu durum, belgesel çekimleri, uluslararası fonlar ve bilimsel işbirlikleri için büyük bir kapı aralayacaktır.
- Dalga Etkisi: Artan turizm potansiyeli, konaklama, yeme-içme ve ulaşım gibi sektörlerde de önemli bir ekonomik hareketlilik yaratacaktır.
Bu olağanüstü keşfin tüm ayrıntıları ve anlık gelişmeler, ‘dan okuyucularımıza aktarılmaya devam edecek. Marmara’nın derinliklerinden çıkan bu tarihi hazine, sadece geçmişimize ışık tutmakla kalmayıp, ülkemizin geleceğine de önemli katkılar sunma potansiyeli taşıyor. Araştırmaların ilerlemesiyle birlikte, Bizans’ın kayıp donanmasının sırrı nihayet çözülebilir.
